VERANTWOORDING

Margreet Hofland
Caravaggio
Uit het boek
Wie is wie
Lezing/cursus
Verantwoording
Gastenboek
In de media
Duizend levens
Contact

Foto's
Links

Bestel

English version

 

VERANTWOORDING BERNINI'S WAANZIN

Er is veel onderzoek aan deze roman voorafgegaan. De meeste voorvallen zijn waar gebeurd, behalve de relatie tussen Costanza en Borromini. Over Costanza is na haar gevangenisstraf niets meer in de boeken terug te vinden.
Alle opgevoerde personen van enige betekenis
hebben echt bestaan.

 

Verantwoording: DUIZEND LEVENS

Het trieste verhaal van Beatrice Cenci is bijna volledig opgetekend in verslagen van de rechtbank uit de 16de eeuw. Rome was in die tijd behoorlijk ontdaan van het feit dat het mooie jonge meisje door de paus veroordeeld werd, terwijl zij eigenlijk het slachtoffer van haar vader was.
  Vrijwel alle bijfiguren worden in de verslagen genoemd en zijn in dit boek tot karakters omgevormd.
  Giordano Bruno heeft tegelijkertijd met Beatrice in de Tor di Nona gezeten. Zijn standbeeld staat op de Campo de’Fiori, op de plek waar hij verbrand is.

De opgraving van de heilige Cecilia, twee maanden na de onthoofding van Beatrice, liet het volk van Rome destijds geloven dat de vondst een teken van God was. De wonden in haar hals droegen daartoe bij. Het was bovendien een wonder dat de heilige zo goed geconserveerd was. De geschiedenis van de heilige Cecilia is een legende, maar zij werd inderdaad in de catacomben van Callisto begraven en later herbegraven onder haar eigen huis door paus Paschalis I. Haar lichaam is achthonderd jaar zoek geweest. De resten van haar oude woonhuis kunnen nog steeds bekeken worden door in de crypte van de Santa Cecilia in Trastevere af te dalen. Ook het oude bad is daar te zien.

Kardinaal Emilio Sfondrati was in 1599 met de restauratie van zijn kerk bezig toen hij de sarcofaag met Cecilia vond. Buiten zijn slechte politieke beleid, in de tijd dat hij zijn oom, paus Gregorio XIV hielp, en zijn liefde voor kunst, is er niet veel over zijn karakter bekend, behalve dat hij genoot van zijn kortdurende machtspositie. Zijn verhouding met Beatrice is volledig fictie.

In de kerstnacht van 1598 trad de Tiber door het slechte weer buiten haar oevers en is de Ponte Santa Maria ingestort. Sindsdien heet de brug: Ponte Rotto (kapotte brug).

De kunstacademie in Bologna is opgericht door de familie Carracci. Annibale is naar Rome vertrokken om daar voor Odoardo Farnese te werken, gevolgd door zijn broer Agostino. De leerlingen Domenichino, Guido Reni en Francesco Albani zijn later gevolgd om hem te helpen. De schildering op het plafond van de Galleria Farnese, die een omwenteling in de schilderkunst heeft veroorzaakt, is nog steeds (op afspraak) te bezichtigen in Palazzo Farnese, waar nu de Franse ambassade zetelt. Annibale is in een depressie geraakt na het voltooien van het plafond, onder andere door de geringe betaling en de afkeuring van de paus.
  Guido Reni werkte voor zichzelf. Als kind had hij visioenen en zag dan een licht ter grootte van een ei. Het is bekend dat hij gokverslaafd was en bang voor heksen.

Aziz Ma'ali is een niet-bestaand figuur.

De figuren in het heden zijn fictie, behalve de kapers Mohammed Atta, Abdul Aziz al Omari, Waleed al Sheri, Wail al Sheri en Satam al Suqami. De omstandigheden rond het instorten van de Twin Towers zijn zo nauwkeurig mogelijk weergegeven.

De data van de moord op Francesco Cenci op 11 september 1598 en van de onthoofding van Beatrice op 11 september 1599 zijn juist, hoewel sommige literatuur hier een dag vanaf wijkt. De overeenkomst van deze data met 11 september 2001 bracht mij tot dit verhaal.

 

Foutje

Correctie: de oom van Emilio was paus Gergorio XIV. In de Verantwoording in het boek wordt hij per abuis Gregorio XIII genoemd

 

 

 

Medusa, Florence 1595

 

VERANTWOORDING HET GENIE VAN ROME

Bijna alles wat bekend is uit het leven van Caravaggio is verwerkt in HET GENIE VAN ROME. Veel daarvan komt uit politierapporten.
De meeste personen om de schilder heen zijn naar waarheid beschreven. De band van Caravaggio met Kardinaal Del Monte en Costanza Colonna bestond. De karaktereigenschappen zijn geconstrueerd naar aanleiding van opgetekende gebeurtenissen.
De oorspronkelijke beschrijving van de ruzie met Baglione komt uit een politierapport, evenals de notities over de opsluiting van Caravaggio in de gevangenis na de aanval op Pasqualone, waarna Kardinaal Scipione Borghese bemiddeld heeft. Deze ruzie ging over een courtisane: Maddalena Antognetti. In hetzelfde rapport stond vermeld dat zij een vriendin was van Caravaggio.
Caravaggio heeft Maddalena als model gebruikt o.a. voor de Madonna van Loreto. Het kind op het schilderij zou heel goed haar kind kunnen zijn omdat zij met hetzelfde kind, in een oudere versie, op de Madonna van de Palafrenieri staat afgebeeld.
De brief in het buisje is bedacht. Ook de berichten over de zoon Scipione in het bevolkingsregister. De letters op het schilderij: H.A.O.S. bestaan. De veronderstelde betekenis komt van de kunsthistorica Mina Gregory.
Caravaggio wordt door veel kunsthistorici als homoseksueel beschreven. Bi-seksualiteit was in deze tijd vrij veel voorkomend, maar wel strafbaar. Er zijn aanwijzingen om aan te nemen dat Caravaggio bi-seksueel was. Zijn eerste schilderijen hadden een homo-erotische uitstraling, maar waren portretten in opdracht gemaakt.
De moord op Ranuccio Tomassoni is tot in de details beschreven in rapporten. De vlucht van Caravaggio naar Malta is naar waarheid verteld. De vriendschap met Alof de Wignacourt bestond, maar de invulling daarvan is niet bekend. Ook de vermeende hulp bij de ontsnapping is alleen een bekende hypothese. Wel is bekend dat Caravaggio uit een put is ontsnapt en met behulp van een touw over de muren van Fort Sant’Angelo is geklommen.
De jacht op de schilderijen na de verdwijning van Caravaggio op het strand tussen Rome en Porto Ercole heeft zich daadwerkelijk zo afgespeeld. De briefwisseling daarna is echt. De laatste schilderijen, waaronder ‘David en Goliath’ zijn bij Kardinaal Scipione Borghese terecht gekomen en hangen nu in Villa Borghese.
Lucas en Eline zijn niet bestaande figuren. Professor Misura (Maat) is een bestaande Nederlandse professor, maar zijn handelingen (behalve het college over de apen) zijn fantasie. Hij is een behulpzame raadgever geweest in mijn beschrijving van het DNA-onderzoek.


Michelangelo Merisi da Caravaggio.

De schilder van het clair-obscur gebruikte de tegenstelling van licht en donker voordat Rembrandt er ooit van had gehoord. Hij haalde zijn modellen van de straat en liet een hoer van het Piazza Navona poseren voor een schilderij van Maria. Hij schilderde zo naturalistisch dat je de vuile nagels van de modellen kon zien. Zíjn Jezus liep op vuile blote voeten en was geen heilige in mooie kleren.

Caravaggio leefde in een wereld van hypocriete kardinalen en decadente pausen. Hij was een eenling. Niemand kon zijn talent evenaren.
Er was jaloezie. Caravaggio sliep met zijn kleren aan en zijn zwaard naast zich. Soms moest hij van zich af slaan, soms verwondde hij iemand.
Alles werd hem vergeven omdat niemand zijn schilderijen wilde missen. Totdat hij iemand dodelijke trof...